Về nhà - Số 3 - Biết đủ để an vui

Epicurus (341–270 TCN)

Tác phẩm: Thư gửi Menoeceus (Letter to Menoeceus)

"Nếu muốn làm cho một người giàu có, đừng thêm của cải cho người ấy, nhưng hãy bớt những ham muốn của họ."

Con người thường nghĩ mình còn thiếu. Thiếu tiền. Thiếu cơ hội. Thiếu may mắn. Thiếu thêm một bước nữa để chạm tới điều mình mơ ước. Nhưng nhiều khi, điều ta thiếu không phải là một điều để có.

Mà là một điểm để dừng. Ham muốn giống như đường chân trời. Ta bước một bước, nó lùi một bước. Nếu không biết giới hạn của lòng mình, ta có thể đi suốt cuộc đời mà vẫn thấy mình chưa bao giờ đến nơi.

Epicurus không khuyên con người từ bỏ mọi ước muốn. Ông chỉ nhắc rằng không phải mọi điều ta muốn đều thật sự cần cho một đời sống hạnh phúc. Có những nhu cầu nuôi dưỡng sự sống; cũng có những ham muốn chỉ nuôi lớn sự bất an. Điều quan trọng không phải là có nhiều điều hơn, mà là biết điều gì thực sự đáng để kiếm tìm.

Lòng tham không lớn vì ta có quá ít. Nó lớn vì chữ "thêm nữa" không bao giờ biết dừng. Biết đủ không giết chết khát vọng. Nó giải thoát khát vọng khỏi sự lệ thuộc. Chỉ khi không còn bị những điều còn thiếu kéo đi, ta mới đủ tự do để nhận ra những điều mình đang có.

Một bữa cơm. Một mái nhà. Một người vẫn còn ngồi cạnh. Một ngày vẫn còn được sống. Tin Mừng cũng mời gọi con người đến sự tự do ấy: "Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của" (x. Mt 6,24). Vấn đề không phải là sở hữu nhiều hay ít, nhưng là điều gì đang làm chủ trái tim mình.

Có những điều làm nên hạnh phúc mà tiền không mua được. Và cũng có những thứ tiền mua được, nhưng không thể lấp đầy một tâm hồn luôn cảm thấy mình thiếu. Người giàu nhất không hẳn là người có nhiều nhất. Mà là người biết nhận ra rằng, trong những điều thật sự quan trọng, mình đã được ban đủ để sống, để yêu và để tạ ơn.

Lm. An-tôn