Cửa 4 - Số 4 - Khác biệt không có nghĩa là chia rẽ

Có một câu chuyện xảy ra ở Nam Phi. Năm 1994, khi đất nước vừa thoát khỏi chế độ Apartheid và đứng trước nguy cơ trả thù, Tổng thống Nelson Mandela đã làm một điều khiến nhiều người ngạc nhiên: Ông mời chính những người từng thuộc hệ thống đã đàn áp mình cùng tham gia xây dựng đất nước mới. Có người hỏi tại sao ông không loại bỏ họ.

Mandela hiểu rằng: một đất nước không thể chữa lành bằng cách loại bỏ tất cả những người khác mình. Họ vẫn khác nhau. Những vết thương lịch sử vẫn còn đó. Nhưng họ phải học cách sống trong cùng một ngôi nhà. Có lẽ cộng đoàn Kitô hữu cũng đứng trước một câu hỏi tương tự: Làm sao có thể hiệp nhất khi chúng ta không giống nhau?

Phaolô không giải quyết điều ấy bằng cách bảo mọi người trở nên giống nhau. Ông viết: “Trong Đức Kitô, không còn Do-thái hay Hy Lạp, nô lệ hay tự do.” (Gl 3,28). Không phải vì những khác biệt ấy đột nhiên biến mất. Nhưng vì chúng không còn là lý do để loại trừ nhau. Chúng ta thường nghĩ hiệp nhất là: cùng suy nghĩ, cùng sở thích, cùng cách làm, cùng quan điểm. Nhưng đó không phải là hiệp nhất.

Đó có thể chỉ là đồng nhất. Một cộng đoàn mà mọi người đều giống nhau có thể rất dễ chịu. Nhưng một cộng đoàn Kitô giáo thực sự phải học cách yêu thương những người không giống mình.

Người cầu nguyện khác tôi. Người phục vụ khác tôi. Người có cách nhìn khác tôi. Người đôi khi làm tôi khó chịu. Và chính ở đó, hiệp nhất mới bắt đầu có giá trị.

Phaolô từng phải đối diện với những khác biệt rất thật trong các cộng đoàn đầu tiên. Có người ăn thịt. Có người không ăn. Có người coi ngày này quan trọng hơn ngày khác. Có người lại n ghĩ mọi ngày đều như nhau. (x. Rm 14)

Phaolô không bảo: “Hãy tranh luận cho đến khi tìm ra ai đúng.” Ngài nói: “Chúng ta hãy theo đuổi những gì đem lại bình an và những gì xây dựng cho nhau.” (Rm 14,19). Đây là một điều rất sâu: Không phải mọi khác biệt đều cần phải được giải quyết.

Có những khác biệt chỉ cần được yêu thương. Có những lúc chúng ta muốn người khác thay đổi chỉ để mình được bình an. Muốn họ nghĩ như mình. Cầu nguyện như mình. Làm việc như mình. Thậm chí yêu Chúa theo đúng cách của mình. Nhưng có thể Thiên Chúa không muốn xóa bỏ sự khác biệt ấy. Người muốn dạy chúng ta một điều khó hơn: yêu một người mà không cần biến họ thành mình. Đó mới là một tình yêu trưởng thành.

Hiệp nhất không có nghĩa là tôi phải từ bỏ điều mình tin. Cũng không có nghĩa là mọi điều đều đúng như nhau. Nhưng có nghĩa là: tôi không biến sự khác biệt thành một bức tường. Tôi vẫn có thể bất đồng mà không khinh thường. Có thể tranh luận mà không loại trừ.

Có thể nói: “Tôi không đồng ý với anh,” mà không cần nói: “Vì thế, anh không còn thuộc về chúng tôi.” Bởi trước khi là người cùng quan điểm với tôi, người ấy đã là anh chị em của tôi trong Đức Kitô.

Có lẽ đây là một trong những dấu chỉ đẹp nhất của một cộng đoàn Kitô hữu: Không phải là nơi không có khác biệt. Mà là nơi khác biệt không đủ sức phá vỡ tình yêu. Bởi điều nối kết chúng ta không phải là việc chúng ta giống nhau đến đâu, mà là chúng ta cùng thuộc về một Đức Kitô.

Hiệp nhất không cần đồng nhất.

LỜI NGUYỆN: Lạy Chúa, xin cho con biết yêu những người không giống con. Cho con đủ khiêm nhường để lắng nghe, đủ bình an dù bất đồng, và đủ yêu thương để không loại trừ. Xin đừng để những khác biệt trở thành bức tường giữa chúng con. Xin cho chúng con khác nhau, nhưng vẫn thuộc về nhau trong Đức Kitô. Amen.

Hoàng Hôn