Về nhà - Dẫn nhập

Mọi con đường đều hứa hẹn một chân trời mới. Con người lên đường để học hỏi, để yêu thương, để xây dựng, để thực hiện những ước mơ và tìm kiếm hạnh phúc. Từ thuở thơ ấu đến khi mái đầu điểm bạc, cuộc đời dường như là một chuỗi những cuộc lên đường không ngừng. Nhưng có một nghịch lý rất đẹp. Càng đi xa, nhiều người càng nhận ra điều mình tìm kiếm không ở phía trước.

Có người đi gần nửa cuộc đời mới hiểu giá trị của gia đình. Có người bước qua thành công mới biết bình an không nằm trong danh vọng. Có người chỉ sau những mất mát mới nhận ra điều mình thiếu không phải là nhiều hơn, mà là một nơi để tâm hồn được nghỉ ngơi. Có lẽ câu hỏi lớn nhất của đời người không phải là: "Tôi sẽ đi đến đâu?". Mà là: "Tôi sẽ trở về đâu?". Hầu như mọi nền văn hóa đều lưu giữ những câu chuyện về sự trở về. Trở về sau những năm tháng lưu lạc. Trở về với quê hương. Trở về với lương tâm sau những lầm lỡ. Dù khác nhau về thời đại và niềm tin, những câu chuyện ấy đều gặp nhau ở một trực giác rất sâu: con người không được dựng nên để sống mãi trong tình trạng lưu lạc.

Trong sâu thẳm tâm hồn, mỗi người đều mang theo một nỗi nhớ mà nhiều khi chính mình cũng không gọi được thành tên. Đó là nỗi nhớ về nhà. Nhưng nhà là gì? Nếu chỉ là một nơi chốn, vì sao có những người sống giữa gia đình mà vẫn cô đơn? Nếu chỉ là một mái ấm, vì sao có những người đi rất xa lại bất chợt thấy mình đã trở về? Có lẽ, trước hết, nhà là nơi con người không còn phải chứng minh giá trị của mình. Là nơi những chiếc mặt nạ được tháo xuống. Là nơi tình yêu đi trước mọi thành tích. Là nơi trái tim được nghỉ yên.

Thánh Augustinô đã diễn tả khát vọng ấy bằng lời cầu nguyện nổi tiếng: "Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, nên lòng chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa." Đó không chỉ là kinh nghiệm của một vị thánh. Đó là tiếng nói của trái tim con người qua mọi thời đại. Sự khắc khoải không phải là dấu hiệu của một cuộc đời thất bại. Nhiều khi, chính nó cho thấy con người được tạo dựng cho một điều lớn hơn mọi điều thế gian có thể trao tặng.

Đức tin Kitô giáo gọi khát vọng ấy bằng một cái tên rất giản dị: Trở về Nhà Cha.

Toàn bộ lịch sử cứu độ có thể được đọc như câu chuyện của một cuộc trở về. Thiên Chúa tạo dựng con người trong tình yêu; con người rời xa Người; nhưng Thiên Chúa không ngừng đi tìm con người. Và nơi Đức Giêsu Kitô, chính Thiên Chúa bước vào lịch sử để mở lại con đường đưa những người con lưu lạc trở về Nhà Cha.

Dưới ánh sáng ấy, niềm vui không chỉ để tận hưởng, đau khổ không chỉ để chịu đựng, thành công không còn là đích đến và thất bại cũng không phải là dấu chấm hết. Mọi biến cố của đời người đều có thể trở thành một bước trên hành trình trở về, nếu được đón nhận bằng đôi mắt của đức tin.

Những trang sách này không cố gắng trả lời mọi câu hỏi. Mỗi bài chỉ là một điểm dừng chân, khởi đi từ một câu danh ngôn, một đoạn Kinh Thánh hay một câu chuyện của cuộc sống, để mời người đọc dừng lại lâu hơn với chính mình. Trên hành trình ấy, bạn sẽ gặp các vị thánh, các triết gia, những chứng nhân đức tin và nhiều con người bình dị đã để lại ánh sáng bằng chính cuộc đời họ. Không ai có thể bước thay bạn, nhưng mỗi người đều có thể cầm lên một ngọn đèn cho đoạn đường phía trước.

Xin đừng đọc cuốn sách này quá vội. Có những cuốn sách chỉ cần đọc bằng đôi mắt. Có những cuốn sách cần đọc bằng trí tuệ. Nhưng cũng có những cuốn sách chỉ thật sự được đọc bằng chính cuộc đời.

Ước mong VỀ NHÀ thuộc về cuốn sách thứ ba. Có thể rồi, sau khi đi qua rất nhiều con đường, bạn sẽ nhận ra rằng điều mình tìm kiếm chưa bao giờ ở cuối hành trình. Nó vẫn luôn ở đó. Như ngọn đèn còn sáng trong căn nhà cũ. Như người Cha vẫn đứng nơi ngưỡng cửa. Lặng lẽ. Kiên nhẫn. Đợi chờ.

Lm. An Tôn